Home | Kenniscentrum | EPDM info | Waarom gewone EPDM dakbedekking niet altijd geschikt is als vijverfolie

Waarom gewone EPDM dakbedekking niet altijd geschikt is als vijverfolie

EPDM is een veelgebruikt materiaal voor het waterdicht maken van platte daken. Het materiaal is flexibel, bestand tegen UV-straling en heeft een lange levensduur. Daardoor ontstaat regelmatig de vraag of EPDM dakbedekking ook als vijverfolie kan worden gebruikt.

EPDM is een van de meest gebruikte materialen voor waterdichting. Het wordt al tientallen jaren toegepast op platte daken vanwege de combinatie van flexibiliteit, UV-bestendigheid, lange levensduur en waterdichtheid. Omdat EPDM uitstekend bestand is tegen vocht en weersinvloeden, ontstaat regelmatig de vraag of EPDM dakbedekking ook kan worden gebruikt als vijverfolie.

Op het eerste gezicht lijkt dat logisch. Zowel een dak als een vijver moeten immers waterdicht zijn. Toch betekent dit niet automatisch dat iedere EPDM-dakfolie ook geschikt is voor gebruik in een vijver. Bij een vijver spelen namelijk andere omstandigheden en eisen een rol dan bij een dak. Naast waterdichtheid moet rekening worden gehouden met langdurig contact met water, planten, bacteriën, micro-organismen en mogelijk vissen. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar het materiaal EPDM te kijken, maar ook naar de toepassing waarvoor het product is ontwikkeld.

Wat is EPDM?

EPDM staat voor ethyleen-propyleen-dieen-monomeer. Het is een synthetisch rubber dat bekendstaat om zijn hoge elasticiteit en lange levensduur.

De belangrijkste eigenschappen van EPDM zijn:

waterdichtheid;
hoge elasticiteit;
UV-bestendigheid;
ozonbestendigheid;
weerstand tegen temperatuurschommelingen;
goede mechanische eigenschappen;
lange levensduur.

Door deze eigenschappen wordt EPDM wereldwijd toegepast op platte daken, gevelconstructies, waterdichtingsprojecten, vijvers en andere toepassingen waarbij langdurige bescherming tegen vocht nodig is. Hoewel het basismateriaal hetzelfde kan zijn, betekent dit niet dat alle EPDM-producten identiek zijn samengesteld.

Niet alle EPDM-folies zijn hetzelfde

Een veelvoorkomende misvatting is dat iedere EPDM-folie uit exact hetzelfde materiaal bestaat.

Dat is niet het geval. Fabrikanten stemmen de samenstelling van een EPDM-product af op het doel waarvoor het wordt geproduceerd. Naast het rubber zelf kunnen tijdens het productieproces verschillende hulpstoffen, vulstoffen, stabilisatoren en vulkaniseringsmiddelen worden toegevoegd. Deze toevoegingen bepalen mede:

de mechanische eigenschappen;
de verwerking;
de brandprestaties;
de weersbestendigheid;
de hechting binnen een systeem;
de geschiktheid voor specifieke toepassingen.

Daardoor kunnen twee EPDM-folies die er vrijwel hetzelfde uitzien toch voor totaal verschillende toepassingen zijn ontwikkeld. De benaming EPDM zegt dus iets over het materiaaltype, maar niet automatisch over de geschiktheid voor iedere situatie.

EPDM voor je dak

Dakbedekking

EPDM folie 4.57 mtr breed

Dakbedekking

EPDM folie 7.62 mtr breed

Dakbedekking

EPDM folie 9.14 mtr breed

Waarvoor wordt EPDM-dakbedekking ontwikkeld?

EPDM-dakbedekking wordt ontworpen voor toepassing op platte en licht hellende daken. In die omgeving moet de folie langdurig bestand zijn tegen:

regen;
sneeuw;
UV-straling;
windbelasting;
temperatuurverschillen;
mechanische belasting;
veroudering door weersinvloeden.

Daarnaast moet een dakmembraan vaak voldoen aan specifieke eisen op het gebied van bouwregelgeving, brandprestaties en certificering. Bij de ontwikkeling van dakfolie ligt daarom de nadruk op duurzame bescherming van de dakconstructie tegen weersinvloeden. Permanent ondergedompeld gebruik is echter niet de primaire toepassing waarvoor dergelijke producten doorgaans worden ontwikkeld.

Waarvoor wordt EPDM-vijverfolie ontwikkeld?

EPDM-vijverfolie bevindt zich in een andere gebruiksomgeving. De folie komt langdurig in contact met:

stilstaand of stromend water;
waterplanten;
bacteriën;
algen;
micro-organismen;
vissen;
andere levende organismen.

Hierdoor speelt niet alleen waterdichtheid een rol, maar ook de geschiktheid van het product voor langdurig gebruik binnen een watermilieu. Fabrikanten van vijverfolie richten hun producten daarom specifiek op deze toepassing en vermelden vaak expliciet of de folie geschikt is voor contact met planten en vissen. De technische eigenschappen die belangrijk zijn voor vijvergebruik kunnen daardoor verschillen van de eigenschappen die centraal staan bij daktoepassingen.

Waterdicht betekent niet automatisch geschikt voor een vijver

De eigenschap die vaak voor verwarring zorgt is waterdichtheid. Zowel dakfolie als vijverfolie moeten voorkomen dat water door het materiaal heen dringt. Dat betekent echter niet dat beide producten automatisch voor dezelfde toepassingen bedoeld zijn. Een materiaal kan uitstekend waterdicht zijn en tegelijkertijd niet expliciet getest of vrijgegeven zijn voor langdurig contact met vijverwater. Bij een vijver gaat het namelijk niet uitsluitend om het tegenhouden van water. De folie maakt jarenlang deel uit van de directe leefomgeving van planten, bacteriën en eventueel vissen. Daarom wordt bij vijvers vaak gekeken naar aanvullende productspecificaties die verder gaan dan alleen waterdichtheid.

Langdurige blootstelling aan water

Wanneer een materiaal jarenlang permanent in contact staat met water, kunnen andere factoren een rol gaan spelen dan bij toepassingen boven het waterniveau. Materiaaldeskundigen wijzen erop dat langdurige blootstelling aan water invloed kan hebben op de interactie tussen materiaal en omgeving. De mate waarin dit gebeurt hangt af van de exacte samenstelling van het product. Omdat samenstellingen tussen verschillende EPDM-producten kunnen verschillen, kan ook het gedrag van die producten in een wateromgeving verschillen. Om die reden wordt doorgaans gekeken naar de technische documentatie van de fabrikant. Deze documentatie geeft aan voor welke toepassingen een product bedoeld is en onder welke omstandigheden het is getest.

Het belang van een gezond vijvermilieu

Een vijver is meer dan alleen een waterreservoir. In een vijver kunnen uiteenlopende levensvormen aanwezig zijn, zoals:

planten;
bacteriën;
insecten;
micro-organismen;
amfibieën;
vissen.

Deze organismen zijn afhankelijk van een stabiele leefomgeving. Bij de aanleg van een vijver wordt daarom vaak aandacht besteed aan:

waterkwaliteit;
filtratie;
zuurstofvoorziening;
plantkeuze;
materiaalkeuze.

Alle materialen die langdurig in contact staan met het water maken deel uit van het totale systeem. Daarom wordt bij vijverbouw vaak gewerkt met materialen die specifiek voor deze toepassing zijn ontwikkeld.

EPDM pakket

Dakbedekking

EPDM Dakpakket op maat

EPDM dakbedekking

EPDM Gereedschapset

Dakbedekking

EPDM Alles-in-één Dakpakket

Waarom is dit vooral belangrijk bij vissen?

Bij vijvers zonder vissen kunnen andere omstandigheden gelden dan bij siervijvers of koivijvers. Vissen zijn afhankelijk van stabiele waterwaarden. Factoren zoals zuurstofgehalte, temperatuur, ammoniakbelasting, pH-waarde en filtratie spelen hierbij een belangrijke rol.

Om die reden wordt bij vijvers met vissen doorgaans extra aandacht besteed aan de keuze van materialen die permanent in contact komen met het water. Producenten van vijverfolie vermelden daarom vaak expliciet wanneer een product geschikt is voor gebruik in vijvers met vissen. Hierdoor ontstaat meer duidelijkheid over de beoogde toepassing van het materiaal.

Verschillen tussen productlijnen

Dat niet iedere EPDM-folie dezelfde toepassing heeft, blijkt uit het productaanbod van verschillende fabrikanten Veel producenten leveren afzonderlijke productlijnen voor:

dakbedekking;
waterdichting;
vijvers;
specifieke industriële toepassingen.

Hoewel de producten qua uiterlijk sterk op elkaar kunnen lijken, verschillen ze vaak in technische documentatie, toepassingsgebied en productspecificaties. De productomschrijving van de fabrikant vormt daarom een belangrijk uitgangspunt bij de beoordeling van geschiktheid voor een bepaalde toepassing.

Niet iedere dakfolie is automatisch ongeschikt

Bij dit onderwerp worden soms algemene uitspraken gedaan zoals: “alle dak-EPDM is ongeschikt voor vijvers”. Zo’n conclusie is niet altijd onderbouwd. Er bestaan namelijk verschillende fabrikanten, verschillende productlijnen en verschillende samenstellingen.

De relevante vraag is daarom niet of een product uit EPDM bestaat, maar waarvoor het door de fabrikant is ontwikkeld, getest en vrijgegeven. Productinformatie en technische documentatie bieden hierover de meest betrouwbare informatie.

Kosten spelen vaak een rol

Bij het aanleggen van een vijver komen verschillende kostenposten kijken. Denk bijvoorbeeld aan:

grondwerk;
afvoer van grond;
zand of egalisatie;
beschermvlies;
folie;
pompen;
filters;
randafwerking;
verlichting;
planten;
vissen.

Daardoor zoeken veel mensen naar manieren om kosten te besparen. Omdat EPDM-dakfolie soms voordeliger geprijsd kan zijn dan gespecialiseerde vijverfolie, wordt regelmatig onderzocht of dakfolie als alternatief kan dienen.

Bij deze afweging is het belangrijk om niet uitsluitend naar de aanschafprijs per vierkante meter te kijken, maar ook naar de toepassing waarvoor een product is bedoeld.

Ook accessoires verdienen aandacht

Bij een vijver wordt doorgaans meer gebruikt dan alleen folie. Afhankelijk van het ontwerp kunnen onder andere de volgende producten worden toegepast:

EPDM-lijm;
primer;
contactlijm;
kit;
seam tape;
doorvoeren;
manchetten;
bevestigingsmaterialen.

Ook deze producten maken onderdeel uit van het totale systeem. Daarom wordt meestal gecontroleerd of de gebruikte accessoires geschikt zijn voor de gekozen toepassing. Een vijver bestaat immers uit een combinatie van materialen die gezamenlijk functioneren.

Welke eigenschappen zijn belangrijk bij vijverfolie?

Bij de keuze van EPDM-vijverfolie worden vaak meerdere eigenschappen beoordeeld. Belangrijke aandachtspunten zijn:

geschiktheid voor langdurig contact met water;
geschiktheid voor planten;
geschiktheid voor vissen;
UV-bestendigheid;
elasticiteit;
mechanische sterkte;
scheurweerstand;
temperatuurbestendigheid;
levensduur;
beschikbare afmetingen;
productspecificaties van de fabrikant.

Deze informatie wordt doorgaans vermeld in technische productbladen of product specificaties en kunt u vragen aan uw lokale vijver groothandel. Wij hebben namelijk meer verstand van daken.

Hoe lang gaat EPDM-vijverfolie mee?

EPDM staat bekend om een lange levensduur. Afhankelijk van het product, de installatie en de omstandigheden wordt voor hoogwaardige EPDM-vijverfolie vaak een levensduur genoemd van ongeveer 30 tot 50 jaar. De werkelijke levensduur is afhankelijk van factoren zoals:

kwaliteit van de folie;
aanlegkwaliteit;
ondergrond;
mechanische belasting;
blootstelling aan UV-straling;
onderhoud.

Een correcte installatie speelt hierbij een belangrijke rol.

Welke dikte is geschikt?

Voor veel particuliere vijvers wordt EPDM gebruikt met een dikte van ongeveer 1,0 millimeter.De optimale dikte hangt af van verschillende factoren:

grootte van de vijver;
vorm van de vijver;
type ondergrond;
aanwezigheid van stenen;
verwachte belasting.

Bij grotere vijvers of situaties met een hogere belasting kan een dikkere folie worden toegepast. De keuze wordt meestal gemaakt op basis van de omstandigheden van het project.

Het belang van beschermvlies

Naast de folie zelf is ook de ondergrond belangrijk. Zelfs een sterke EPDM-folie kan beschadigd raken wanneer scherpe objecten direct tegen het materiaal drukken. Daarom wordt vaak gewerkt met een beschermende laag onder de folie.

Een veelgebruikte opbouw bestaat uit: ondergrond → egalisatielaag → beschermvlies → EPDM-vijverfolie → water Het beschermvlies helpt puntbelasting te verminderen en beschermt de folie tegen beschadigingen vanuit de ondergrond.

Randafwerking van de vijver

Een correcte randafwerking draagt bij aan een goede werking van de vijver. De folie moet zodanig worden verwerkt dat water niet ongecontroleerd naar de omliggende bodem kan wegstromen. Afhankelijk van het ontwerp kan de rand worden afgewerkt met:

natuursteen;
tegels;
hout;
grind;
een natuurlijke oever.

De exacte uitvoering wordt afgestemd op de gewenste uitstraling en het ontwerp van de vijver.

Waarom ontstaan misverstanden?

De verwarring rondom EPDM is begrijpelijk. Zowel dakfolie als vijverfolie:

zijn waterdicht;
zijn flexibel;
hebben een vergelijkbare kleur;
zijn gebaseerd op EPDM-rubber;
hebben een lange levensduur.

Daardoor lijken beide producten visueel sterk op elkaar. De verschillen zitten echter vooral in de productspecificaties, toepassing en technische documentatie. Alleen op basis van uiterlijk is daarom niet vast te stellen of een product geschikt is voor gebruik in een vijver.

Conclusie

EPDM is een duurzaam en veelgebruikt materiaal voor waterdichtingsprojecten. Zowel dakbedekking als vijverfolie kunnen uit EPDM bestaan, maar dat betekent niet automatisch dat ieder product voor dezelfde toepassing is ontwikkeld.

EPDM-dakfolie wordt ontworpen voor langdurige bescherming van dakconstructies tegen weersinvloeden. EPDM-vijverfolie wordt ontwikkeld voor langdurig contact met water en wordt door fabrikanten specifiek gepositioneerd voor gebruik in vijvers.

Bij het beoordelen van geschiktheid is daarom niet alleen het materiaaltype van belang, maar vooral de productinformatie, technische specificaties en de toepassing waarvoor de fabrikant het product heeft ontwikkeld.